تاریخ انتشار :دوشنبه ۲۹ آبان ۹۶.::. ساعت : ۶:۲۷ ق.ظ
فاقددیدگاه

اعتراف وزارت نفت به آلایندگی گسترده عسلویه/ وقت تدبیری اساسی است+ سند

در حاشیه نامه‌ای رسمی توسط یک مقام مسئول؛

دوراهک نیوز: بالاخره صنعت نفت پذیرفت که مسبب آلودگی زیست بوم مناطق پیرامونی و جوامع محلی می باشد، اما ای کاش این مهم به تائید و امضاء مدیرعامل صنایع پتروشیمی می رسید که در کسوت مشاور مقام عالی وزارت نفت، الزام و ضمانت اجرایی آن را ضروری تر می نمود یا مدیرعامل منطقه ویژه پارس که با حکم وزیر نفت مدیر ارشد HSE منطقه می باشد.

حسین بردستاتی

بدون شک، نامه سرپرست مدیریت بهداشت، ایمنی و محیط زیست شرکت ملی نفت ایران موجبات خرسندی و شعف مدعیان دفاع از جامعه محلی و محیط پیرامونی جنوب استان خصوصا عسلویه خواهد شد.

همزمان با برگزاری آزمون استخدامی وزارت نفت و انتقادهایی که درباره شرایط سخت برگزاری آزمون استخدامی بالا گرفته، اما پرسش اینجاست که آیا دانشجویان و فارغ التحصیلان می‌دانند پس از قبولی باید برای خدمت و زندگی کجا پا بگذارند؟

سرپرست HSE صنایع پتروشیمی کشور با ارسال نامه‌ای به مدیران عامل حدود ۳۵ شرکت پتروشیمی مستقر در عسلویه، نوشته است: «بعد از سه سال آزمایش، مطالعه و نمونه برداری مستمر درباره کم و کیف آلایندگی‌های موجود در عسلویه به جمع بندی دست یافته‌ایم. در این مدت ۲۰ آلاینده خطرناک شامل تولوئن، اتیل بنزن، زایلین، استایرن، متانول، بوتادین، آمونیاک و از همه خطرناک تر «بنزن» شناسایی شده که عامل سرطان است.»

در ادامه این نامه با اشاره به احتمال تغییرات در پارامترهای خونی، کبد و کلوی، تاکید کرده: «سموم، آلاینده‌ها و بنزن در تمامی مناطق سکونت، کمپ‌ها، کریدورها و محل خدمت کارکنان مشاهده شده و باید نسبت به تغییر و جابه‌جایی کمپ ها اقدام شود.» سرپرست HSE صنایع پتروشیمی همچنین خواستار تغییر شیفت خدمتی کارکنان شده و یادآور شده است: «مدیران باید نسبت به شیفت فعالیت اقماری از ۲-۱ به ۱-۱ یا ۲-۲ ( ۱۴ روز کار و ۱۴ روز مرخصی) اقدام کنند که بدن کارکنان توان بازسازی را داشته باشد.»

این نامه مهم از چند منظر قابل تحلیل و بررسی می باشد:

۱ اعتراف این مهم به قلم یکی از مقامات عالی وزارت نفت، مسیر حرکت صنعت نفت را در دفاع از زیست بوم مناطق پیرامونی به مثابه شرکتهای بزرگ دنیا همانند بریتیش پترولیوم، اکسون، نفت کویت و…. ترسیم خواهد کرد و بالاخره صنعت نفت پذیرفت که مسبب آلودگی زیست بوم مناطق پیرامونی و جوامع محلی می باشد، اما ای کاش این مهم به تائید و امضاء مدیر عامل صنایع پتروشیمی می رسید که در کسوت مشاور مقام عالی وزارت نفت، الزام و ضمانت اجرایی آن را ضروری تر می نمود.

۲ همانطور که سخن رفت؛ اساسا این نامه یک نکته مثبت دارد و آن هم اعتراف به وجود آلایندگی هست که تا همین حالا هم مدیران پتروشیمی حاضر به پذیرش این فاجعه بزرگ نبودند و نگرانی از عدم اجرای این نامه نیز این است که سهامداران و مدیران تهران نشین پتروشیمی ها باور ندارند که صنایعی آلاینده را در شهرستان عسلویه راهبری می نمایند. در اهمیت این موضوع اذعان می نماید که برای مثال؛ بحران اجتماعی اصلی شرکت اکسون موبیل در سال ۱۹۸۹، با نشت نفت اکسون والدز اتفاق افتاد، هنگامی که یک تانکر به نام اکسون والدز در سواحل آلاسکا به گل نشست و یازده میلیون گالن نفت در امتدا صدها مایل خط ساحلی ریخته شد و در راستای جبران این اتفاق، شرکت اکسون ۲٫۲ میلیار دلار برای هزینه‌های تمیز کردن و ۱٫۳ میلیار دلار به عنوان مجازات و حل و فصل مسائل حقوقی پرداخت کرد.

۳ مدیر عامل منطقه ویژه پارس با حکم مقام عالی وزارت نفت بعنوان ریاست ارشد پدافند و HSE کل منطقه پارس جنوبی نقش آفرینی می کند و عملا اگر قرار باشد دستوری در این باره اجرایی گردد، تاکید و اقدام و راهبری این موضوع توسط مدیر عامل منطقه ویژه انرژی اقتصادی پارس حاکمیتی تر به نظر می رسد تا ریاست HSE شرکت صنایع پتروشیمی و صلاح در آن می بود که ذیل نامه مورد نظر، تاییدیه مدیر عامل منطقه ویژه نیز قرار می گرفت.

۴ پیش از این، برخی از شرکتهای پتروشیمی روند یک به یک شدن پرسنل (یک هفته کار و یک هفته استراحت) را در راستای دور نگه داشتن منابع انسانی از آسیبهای آلایندگی منطقه عسلویه، اجرایی نموده بودند اما جهت فراگیر نمودن و جدی تر شدن اجرای این مهم، نیاز به هماهنگی بیشتر و فراتر از یک نامه وجود دارد و این نامه می بایست نقطه شروع انجام یک کار بزرگ باشد نه خاتمه یک موضوع و از طرفی زیباتر و منصفانه تر این است که در کنار این اقدام، وزارت نفت برنامه جابجایی و ساماندهی ساکنین همجوار صنعت (مردم جامعه محلی) از شعاع آلودگی را در دستور کار خود قرار دهد.

۵ شاید به دلیل استفاده از تکنولوژی قدیمی در صنعت پتروشیمی به دلیل شرایط تجاری حاکم و تحریم ها، امکان حذف آلاینده ها آن طور که شایسته و بایسته هست، وجود نداشته باشد اما می توان با تمهیداتی مانند یک به یک شدن سیکل کاری پرسنل، امکان خروج سریع تر آنها از مناطق آلوده را تسهیل نمود و از طرفی برنامه هایی هم جهت سلامت مردمان جامعه محلی نیز اندیشیده شود.

۶ یکی از مواردی که از نظر نگارنده در نامه مذکور مورد غفلت قرار گرفته، سلامت مردم شهرستان عسلویه و شهرهای همجوار ساحلی مثل کنگان و دیّر می باشد که قریب به دو دهه هست از انواع سرطانها، مشکلات تنفسی، پوستی، عصبی و روانی و نازایی رنج می برند و آنگاه مشکل بزرگ آنها همچنان اشتغال جوانان شان است و انتظار می رود مقامات عالی وزارت نفت، جامعه محلی را از جامعه صنعتی در مدیریت آلاینده ها تفکیک نکنند و به فکر هر دو طیف باشند.

موضوع مشترک و قابل توجه در بین تمام شرکتهای بزرگ نفت جهان این است که در حال حاضر یکی از نشانه های مهم تعهدات زیست محیطی شرکتهای نفتی، گزارش های زیست محیطی گسترده ای است که در دنیا ارائه می نمایند البته این مهم در کشورهای جهان سوم چندان با اهمیت نیست. در واقع چندین تحقیق بین المللی مقایسه ای نشان داده اند که گزارش های زیست محیطی در میان شرکت های نفت و گاز در مقایسه با بخش های دیگر از جمله صنایع همگانی و شاخه های مختلف تولید بیشتر است هر چند این موضوع تا حدی نتیجه تاثیر بزرگتر زیست محیطی صنعت بوده است لذا انتظار می رود صنعت نفت ایران نیز بصورت شفاف و آماری به تحلیل آلاینده های و ارائه مکانیزمها و راهکارهایی جهت حذف آلاینده ها بپردازد. در دنیا، مدیران و مهندسان شرکت نفت که با آنها مصاحبه شده، موارد مختلف از نمونه هایی را روایت کرده اند که آنها به پیشرفت های زیست محیطی شان افتخار می کرده اند. مواردی مانند کاهش تولید دی اکسید کربن، اصلاح فرآیندها و کاهش مصرف انرژی در فرآیندهای تولید و استفاده بیشتر از انرژبهای تجدید پذیر را دراین زمینه میتوان نام برد. در بسیاری از موارد کارمندان شرکت های نفتی پی برده اند که یک همگرایی قابل توجه بین منافع زیست محیطی و بازده تجاری شرکت وجود دارد. علاوه بر این تحقیقات نشان می دهند که پیشرفتهای زیست محیطی می توانند به شرکت ها کمک کنند تا نوآوری های بهتر و موثرتری را به خدمت بگیرند.

در پایان ، ضمن استقبال از ارایه نتایج این مطالعه، اعتقاد دارم:

۱ ورود وزارت نفت و شرکت ملی پتروشیمی به این بحث و اعتراف به آلودگی محیط زیست، خود به خود گام مثبت و موثری می باشد.

۲ ایمان داشتن به ضرورت توجه به آلودگی‌ها، پرداختن به این موضوع، فکر کردن به راههای جبران و هزینه نمودن برای پیشگری از ادامه این روند و تلاش برای جبران آنچه گذشته، می تواند خیلی زود اثرات ارزشمندی به بار آورد.

۳ نفع توجه به محیط زیست و جلوگیری از آلودگی آن، برای آینده کشورمان صدها برابر هزینه هایی است که احتمالا مجبور خواهیم بود برای جلوگیری از آلودگی انجام دهیم، بنابراین لازم است برنامه های پیش گیرانه را به سرعت طراحی و اجرا کنیم.

دیدگاه خود را به ما بگویید.